Calder Now

21 november 2021 – 29 mei 2022
Hal
2
Vol trots presenteert Kunsthal Rotterdam dit najaar de grootschalige tentoonstelling ‘Calder Now’ waarin, voor de eerste keer in Europa, de blijvende en onmiskenbare invloed van de moderne meester op de hedendaagse kunst onder de loep wordt genomen. ‘Calder Now’ toont ruim twintig sculpturen van Alexander Calder, naast werken van tien toonaangevende hedendaagse kunstenaars: Olafur Eliasson, Žilvinas Kempinas, Simone Leigh, Ernesto Neto, Carsten Nicolai, Roman Signer, Aki Sasamoto, Monika Sosnowska, Sarah Sze en Rirkrit Tiravanija. Wonderlijke installaties die de zwaartekracht tarten, sculpturen die leiden tot buitengewone optische ervaringen, en werken die een beroep doen op alle zintuigen brengen nieuwe verbindingen binnen het iconische oeuvre van Calder aan het licht. Deze must-see Kunsthalproductie neemt de bezoeker mee in een zinnenprikkelende ervaring en biedt een nieuwe kijk op de ontwikkelingen binnen de hedendaagse kunst van de twintigste en eenentwintigste eeuw. De tentoonstelling komt tot stand in nauwe samenwerking met gastcuratoren Dieter Buchhart en Anna Karina Hofbauer en de Calder Foundation. Een groot deel van de sculpturen en installaties is voor de eerste keer in Nederland te zien.

Alexander Calder (Verenigde Staten, 1898-1976) staat aan de basis van een groot aantal baanbrekende artistieke innovaties. In zijn zoektocht naar mogelijkheden om de drie ruimtelijke dimensies te overstijgen – waarbij hij de vierde dimensie van de tijd toevoegt als prominent en onmisbaar element in zijn werk – slaagt Calder erin de heersende opvattingen over sculptuur te veranderen. Hij is de eerste die sculpturen van hun sokkel haalt en ophangt, waardoor ze lijken te zweven in de lucht. Met deze innovatieve mobiles die vrijelijk in de ruimte bewegen,  staat hij - samen met kunstenaars als Marcel Duchamp en László Moholy-Nagy - aan de wieg van de kinetische kunststroming die aan het begin van de twintigste eeuw een revolutie teweegbrengt. Calder wordt een inspiratiebron voor vele generaties kunstenaars na hem. 

Highlights

Het centrale uitgangspunt van de tentoonstelling wordt gevormd door een selectie van werken die de hele carrière van Calder omvat. Van vroege, gemotoriseerde werken waaronder ‘Dancers and Sphere’ (1938) tot latere hangende mobiles, staande mobiles zoals ‘Blue Feather’ (ca. 1948) en monumentale sculpturen. In het werk van de hedendaagse kunstenaars weerklinken belangrijke thema’s uit Calders oeuvre: licht en reflectie, sobere materialen, de zintuigen, geluid, activatie, architectuur, vergankelijkheid, zwaartekracht, performance en positieve en negatieve ruimte. De tien internationale kunstenaars in ‘Calder Now’ tonen werken die niet hadden kunnen bestaan zonder de verschillende innovatieve aspecten uit het visionaire oeuvre van Calder. 

Zo onderzoekt Olafur Eliasson perceptie aan de hand van natuurlijke fenomenen als licht, terwijl Simone Leigh eenvoudige materialen gebruikt om verhalen over het Amerikaanse slavernijverleden te vertellen. En Monika Sosnowska transformeert materialen uit de architectuur tot onverwachte sculpturen die de zwaartekracht tarten en brengt daarmee nieuwe visuele verbanden tot stand tussen haar kunst en de tentoonstellingsruimte. Žilvinas Kempinas (winnaar van de Calder Prize 2007), wiens sculpturen zich bevinden op de grens tussen installatie en kinetische kunst, presenteert een nieuw werk tijdens ‘Calder Now’. Daarnaast maakt Aki Sasamoto op dit moment tijdens haar residency in het Atelier Calder – gevestigd in het voormalige atelier en woonhuis van Calder in Saché, Frankrijk – speciaal voor de tentoonstelling een nieuw performancewerk. De tentoonstelling laat zien hoe de nalatenschap van Calder zelfs vijftig jaar na zijn dood nog steeds een bron van inspiratie is in hedendaagse kunstpraktijken. Het werk van de baanbrekende kunstenaars in ‘Calder Now’ roept op tot nieuwe gesprekken over en interpretaties van zijn oeuvre.

Herman van Karnebeek, zakelijk directeur van Kunsthal Rotterdam, licht toe: “We zijn trots en verheugd dat we met de bijzondere  tentoonstelling ‘Calder Now’ komend najaar een nieuw hoofdstuk kunnen toevoegen aan het verhaal van de moderne en hedendaagse kunst. Deze Kunsthalproductie vormt een prachtige toevoeging aan onze programmalijn van het presenteren van grote, moderne meesters zoals Alberto Giacometti, Edvard Munch en Edward Hopper. Wij vinden het fantastisch om deze internationale tentoonstelling, die nieuw licht schijnt op de invloed van Alexander Calder op de hedendaagse kunst, voor het eerst te kunnen laten zien hier in Rotterdam.”

Publicatie

In samenwerking met de gastcuratoren, de Calder Foundation en diverse experts brengt de Kunsthal een rijk geïllustreerde catalogus uit (Nederlands/Engels). In deze catalogus wordt uitgebreid aandacht besteed aan Alexander Calders leven en werk, en aan de tien hedendaagse kunstenaars. 

Gastcuratoren

Voor het realiseren van ‘Calder Now’ werkt de Kunsthal samen met gastcuratoren Dieter Buchhart en Anna Karina Hofbauer. 

11. Alexander Calder, Clangors, 1942 © 2021 Calder Foundation, New York_LR .jpg
Alexander Calder, Clangors, 1942 Photograph by Tom Powel Imaging courtesy of Calder Foundation, New York / Art Resource, New York. © 2021 Calder Foundation, New York / Artists Rights Society (ARS), New York / Pictoright, Amsterdam.
9. Alexander Calder, Gray Stones, Red Stalk, ca. 1948, © 2021 Calder Foundation, New York_LR .jpg
Alexander Calder, Gray Stones, Red Stalk, ca. 1948 Photograph courtesy of Calder Foundation, New York / Art Resource, New York. © 2021 Calder Foundation, New York / Artists Rights Society (ARS), New York / Pictoright, Amsterdam.
1. Alexander Calder, Blue Feather, ca. 1948 © 2021 Calder Foundation, New York_LR.jpg
Alexander Calder Blue Feather, ca. 1948 Photograph by Stephen White courtesy of Calder Foundation, New York / Art Resource, New York. © 2021 Calder Foundation, New York / Artists Rights Society (ARS), New York / Pictoright, Amsterdam.
1. Alexander Calder, untitled, 1963 © 2021 Calder Foundation, New York_LR .jpg
Alexander Calder Untitled, 1963 Photograph by Sandra Pointet courtesy of Calder Foundation, New York / Art Resource, New York. © 2021 Calder Foundation, New York / Artists Rights Society (ARS), New York / Pictoright, Amsterdam.
SS110_Still Life With Desk_2013-2015 c_website.jpg
Sarah Sze, Still Life With Desk (detail), 2013-2015, © Sarah Sze, Courtesy the artist and Victoria Miro
Courtesy the artist, Galerie Gisela Capitain, Cologne and Capitain Petzel, Berlin. Photo Jens Ziehe_website .jpg
Monika Sosnowska, Gate 3, 2014, Courtesy the artist, Galerie Gisela Capitain, Cologne and Capitain Petzel, Berlin. Foto: Jens Ziehe