Wereld achter grootste kassencomplex van Europa
31 augustus 2026
In de omgeving van de Zuid-Spaanse toeristenplaats Almería wordt jaarlijks 3,5 miljard kilo groenten en fruit verbouwd. Hoe ziet de wereld achter dit grootste kassencomplex van Europa eruit? Dit najaar tonen fotograaf Rob Hornstra en schrijver Arnold van Bruggen in Kunsthal Rotterdam het leven van talloze migranten zonder verblijfsstatus. Onder erbarmelijke omstandigheden werken zij aan de voedselproductie voor de Europese markt.
De tentoonstelling Plastic Sea, Perfect Storm en de gelijknamige publicatie laten zien hoe dagelijks zo’n 150 duizend mensen zes dagen per week onder slechte omstandigheden werken. Omdat het kwik in de kassen overdag geregeld boven de vijftig graden komt, werken de migranten vaak ’s nachts. De groenten en het fruit dat zij verbouwen, is in supermarkten in heel Europa te vinden, waaronder Nederland. Het bijproduct, jaarlijks zo’n 6 miljard kilo plastic, komt in grote schaal op illegale dumpplaatsen terecht – in Zuid-Spanje alleen al zijn 400 van zulke plekken te vinden.
Kwetsbare migranten
De foto’s tonen de tomatenplukkers, aardbeientelers en andere migranten die vaak lichamelijk gehavend zijn door het werk dat ze doen. Veel arbeiders in de kassen hebben een Afrikaanse migratieachtergrond. Het geld dat zij terugsturen, vormt voor veel Afrikaanse landen een onmisbare inkomstenbron. Doordat zij geen verblijfsdocumenten hebben, hebben zij geen juridisch vangnet, maar kunnen ze ook niet terugkeren naar hun land van herkomst. De lokale overheid lijkt zich nauwelijks te bekommeren om het lot van deze arbeidsmigranten, terwijl zij onmisbaar zijn voor de economie van het gebied – en de rest van Europa.
Omringd door plastic
Hornstra en Van Bruggen portretteren de migranten te midden van een leven dat wordt gedomineerd door plastic. Ze leven onder slechte omstandigheden tussen de plastic kassen, in zelfgebouwde huisjes gemaakt van afgedankte pallets. Over de onmetelijke vlakten zwerft het afval vrij rond en wordt het onderdeel van het landschap. Samen bieden de foto’s en verhalen een indrukwekkend beeld van levens die normaal gesproken aan het oog van de wereld onttrokken blijven.
Zoektocht naar hedendaags Europa
Plastic Sea, Perfect Storm is onderdeel van Hornstra’s en Van Bruggens project The Europeans, een tien jaar durende zoektocht naar de hedendaagse Europeaan in een tijd waarin het continent het moeilijk heeft. Autoritaire regimes zijn in opkomst, de oorlog is teruggekeerd en de politieke droom van een verenigd en vreedzaam Europa lijkt verder weg dan ooit. Samen zorgen zij voor een zogeheten perfect storm: een situatie waarin meerdere gebeurtenissen op hetzelfde moment samenkomen. Om dit in beeld te brengen, trekken schrijver Van Bruggen en Hornstra door verschillende regio’s in Europa. Elke periode wordt afgesloten met een tentoonstelling en de lancering van een gelijknamige publicatie. Zij lieten zich inspireren door de beroemde fotograaf Henri Cartier-Bresson, die in 1955 zijn boek Les Européens publiceerde, waarin hij zocht naar wat het betekent om Europeaan te zijn.
